Centre for Information Resilience, brytyjska organizacja prowadząca śledztwa otwartoźródłowe dotyczące dezinformacji, publikuje raport o jednym z najbardziej koordynowanych ostatnio ekosystemów narracyjnych w Europie. Hasło „London has fallen” krąży dziś w mediach społecznościowych, generując miliony wyświetleń i tworząc międzynarodowy obraz brytyjskiej stolicy jako miasta upadającego, opanowanego przez przestępczość imigrancką i kulturalnie pochłoniętego przez społeczności muzułmańskie.
Nic z tego nie odpowiada rzeczywistości statystycznej. Wszystko stanowi przedmiot przemysłowo prowadzonej operacji informacyjnej.
CIR zebrał w 4 dni próbkę ponad 150 tekstów i materiałów wideo z 5 platform społecznościowych. X, Facebook, Instagram, YouTube, TikTok. Analiza wyodrębniła pięć powtarzających się narracji. Londyn jako miasto niebezpieczne. Narracje antyimigracyjne. Islamofobia. Teoria „wielkiej wymiany”. Eksploatowanie nostalgii za przeszłością.
Każda z tych narracji powtarza się dziś tysiące razy dziennie. Każda jest dziś produkowana w dużej mierze przez generatywne modele AI. Każda jest finansowana przez programy monetyzacji platform społecznościowych. Każda przekłada się na realne konsekwencje rzeczywistego życia.
W komentarzach pod tymi materiałami CIR zidentyfikował odniesienia do sprawców zamachów terrorystycznych. Gloryfikację nazistowskich Niemiec. Naklejki i memy gloryfikujące przemoc. Cytowanie Brentona Tarranta, sprawcy zamachu na meczety w Christchurch.
To moment, w którym anonimowy operator z Pakistanu zarabiający 1 500 dolarów miesięcznie na islamofobicznym materiale AI przestaje być ciekawostką ekonomiczną. Staje się ogniwem strukturalnym w łańcuchu radykalizacji.
I. Britain Today. Anatomia pojedynczej operacji
Bureau of Investigative Journalism w opublikowanym 05.05.2026 śledztwie autorstwa Niamh McIntyre, Misbah Khan i Marka Sellmana odsłonił szczegółowo mechanikę jednej z najbardziej dochodowych operacji AI slop atakujących brytyjską publiczność.
Strona „Britain Today” miała w momencie publikacji śledztwa około 192 000 obserwujących na Facebooku. Publikowała codziennie materiały wzywające do deportacji muzułmanów z Wielkiej Brytanii, amplifikujące teorię „wielkiej wymiany” i opisujące publiczną modlitwę muzułmanów jako „strategię dominacji” i „inwazję na Zachód”.
Operator? Mężczyzna z Pakistanu, tytułowany Hafiz, czyli osoba, która wyuczyła się Koranu na pamięć w całości. Prowadzi równolegle konta dystrybuujące wersety koraniczne i nauczanie islamskie. Jedno z jego kont używa zdjęcia Kaaby w Mekce jako profilowego.
W rozmowie z TBIJ powiedział wprost. „Wiesz, jakie są warunki w Pakistanie, jak benzyna i okoliczności się mają. Każdy, kto wykonuje tę pracę, robi to, żeby zarobić. Nie mamy zainteresowania wiadomościami. Nawet nie patrzyłem, co jest powiedziane w tych filmach, co zostało napisane, a co nie”.
1 500 dolarów miesięcznie z jednej strony. W Pakistanie to wyjątkowo dobry dochód lokalny. W Wielkiej Brytanii to mniej niż połowa płacy minimalnej.
Mechanizm produkcji jest uderzająco prosty. Operator identyfikuje trendujące wiadomości przez Gemini, czyli chatbota Google’a. Kopiuje tekst do aplikacji CapCut. Pozwala AI wygenerować materiał wideo. Dodaje miniaturkę. Publikuje. Jeśli AI nie produkuje wystarczającej liczby materiałów, kopiuje gotowe klipy z Twittera i TikToka. „Wszystko jest copy-paste”, powiedział TBIJ.
Jego najczęściej oglądany post. Wygenerowany przez AI materiał wideo Keira Starmera. Premier brytyjski stoi za pulpitem na Downing Street, ubrany w strój islamski. Deklaruje, że Wielka Brytania pozostaje „nadal dumnym krajem muzułmańskim”. Twierdzi, że „nasi szaleni przemocni muzułmańscy imigranci, w tym nasi cenni przestępcy i gangi gwałcicieli, są fundamentem naszego społeczeństwa”. W dalszej części materiału awatar Starmera używa rasistowskiego określenia wobec Pakistańczyków.
Materiał ten, opublikowany w tygodniu po wybuchu konfliktu USA-Iran w marcu 2026 roku, osiągnął około 400 000 wyświetleń na Facebooku i Instagramie. Meta usunęła konta Britain Today dopiero po zapytaniach TBIJ.
Operator nie ukrywał, że dzieli swoją wiedzę. Prowadzi również studentów, których uczy monetyzacji Facebooka. „Cokolwiek wiem, dzielę się wszystkim”, powiedział. „Nie mam żadnych żądań, nie mam żadnej chciwości, nie mam żadnych nadziei na nagrodę. Moim jedynym zainteresowaniem jest to, żeby ta osoba zaczęła zarabiać”.
Inaczej mówiąc, operacja jest dziś modelem biznesowym replikowanym. Każda osoba w globalnym południu z dostępem do Gemini, CapCut i konta na Facebooku może uruchomić własną operację AI slop atakującą zachodnią publiczność.
II. Sri Lanka, Wietnam, Pakistan. Geografia operacji
Pakistański Hafiz nie jest sam. Bureau of Investigative Journalism w drugim śledztwie z 19.05.2026 zidentyfikował drugą wielką operację. Geeth Sooriyapura, twórca ze Sri Lanki, twierdzi, że zarobił w trakcie swojej kariery na Facebooku 300 000 dolarów.
Podobnie AAP News w czerwcu 2026 roku ujawniło wietnamską operację dezinformacyjną wymierzoną w australijskich kibiców rugby. Wyłania się spójny wzór. Trzy kraje globalnego południa. Pakistan, Sri Lanka, Wietnam. Trzy operacje przemysłowo produkujące AI slop atakujący zachodnią publiczność. Trzy modele biznesowe oparte na monetyzacji programów platform.
Wspólny mianownik. Niski koszt życia w kraju operatora. Wysoka zdolność generowania zaangażowania w kraju docelowym. Algorytmiczny mechanizm platform społecznościowych, który nie rozróżnia między autentyczną komunikacją lokalną a operacją zagraniczną.
Według reportażu BBC oraz Times Higher Education narracje przedstawiające Londyn i Wielką Brytanię jako miasta w upadku są dziś amplifikowane przez najbardziej wpływowych użytkowników platform. Prezydent USA Donald Trump i Elon Musk regularnie udostępniają tego typu treści swoim setkom milionów obserwujących. Każdy taki repost zwiększa zasięg operacji w sposób, którego operator z Pakistanu nigdy nie mógłby osiągnąć samodzielnie.
To kluczowa obserwacja branżowa. Operacja jest dziś trójwarstwowa. Produkcja w globalnym południu. Dystrybucja przez algorytm platformy. Amplifikacja przez wpływowych użytkowników w docelowym kraju. Każda z tych warstw jest finansowo motywowana. Operator zarabia na Meta Content Monetization. Platforma zarabia na reklamach. Wpływowi użytkownicy zarabiają na kontraktach reklamowych powiązanych z zaangażowaniem.
III. Pięć narracji. Dlaczego są skuteczne
CIR identyfikuje pięć powtarzających się narracji w korpusie 150 zebranych materiałów. Każda z nich aktywuje konkretny mechanizm psychologiczny.
Pierwsza. Londyn jako miasto niebezpieczne. Posty wyolbrzymiają poziomy przestępczości, w szczególności przestępczości z użyciem noża, przez wprowadzające w błąd twierdzenia, wyrwane z kontekstu materiały wideo albo fałszywe statystyki. Konkretny przykład. Radio Genoa, włoskie skrajnie prawicowe konto znane z rozpowszechniania narracji prorosyjskich i antyimigracyjnych, fałszywie twierdziło, że aktor Tom Cruise opuścił Londyn, bo miasto stało się zbyt niebezpieczne. Inny przykład. TikTok wideo, w którym mężczyzna ubiera się w sprzęt wojskowy z napisem „POV: przygotowuję się do spaceru w centralnym Londynie”. Mechanizm psychologiczny aktywowany. Strach przed osobistym zagrożeniem.
Druga. Narracje antyimigracyjne. Wideo wygenerowane przez AI pokazujące imigrantów „wygrywających” brytyjskie paszporty w grach arcade. Wideo pokazujące brytyjskich policjantów witających przybywających łodzią imigrantów prezentami. Sugestia. Pieniądze podatników brytyjskich są kierowane na specjalne traktowanie imigrantów. Mechanizm psychologiczny. Zazdrość ekonomiczna.
Trzecia. Narracje islamofobiczne. Twierdzenie, że muzułmanie „najechali” Londyn. Wzmianki o tzw. „islamizacji” Wielkiej Brytanii. Wpisy Ashlei Simon, przewodniczącej skrajnie prawicowej partii Britain First, amplifikujące te narracje. Mechanizm psychologiczny. Lęk przed zmianą kulturową.
Czwarta. Teoria „wielkiej wymiany”. Wpisy promujące wprowadzające w błąd twierdzenia o zmianach demograficznych w Wielkiej Brytanii. Twierdzenia, że biała brytyjska populacja jest zastępowana przez niebiałych imigrantów w Londynie. Wpisy Paula Goldinga, byłego lidera Britain First, dotyczące „zastąpienia białej brytyjskiej populacji”. Mechanizm psychologiczny. Lęk egzystencjalny przed wyginięciem grupy.
Piąta. Eksploatowanie nostalgii. Materiały gloryfikujące „stare dobre czasy”. Porównania zromantyzowanej wersji Londynu z obecnymi obrazami. Konkretny przykład. TikTok wideo porównujące Trafalgar Square w 1945 roku podczas obchodów Dnia Zwycięstwa z Trafalgar Square w 2026 roku podczas obchodów Eid. Sugestia. Miasto zostało kulturowo zajęte przez muzułmanów. Mechanizm psychologiczny. Tęsknota za utraconym porządkiem.
Każda z tych pięciu narracji aktywuje inny mechanizm emocjonalny. Razem tworzą one spójny obraz, który zostawia odbiorcy jeden wniosek. Londyn, a przez to cała Wielka Brytania, są w stanie upadku, którego główną przyczyną są imigranci i mniejszości muzułmańskie.
Żaden z tych wniosków nie jest poparty dostępnymi danymi o przestępczości, demografii, ekonomii albo bezpieczeństwie publicznym Londynu. Każdy z nich jest dziś szeroko obecny w globalnym obiegu informacyjnym.
IV. Realne konsekwencje
Wpływ tych narracji nie ogranicza się do sieci.
Pierwsze konsekwencje. Spadek liczby studentów zagranicznych planujących studia w Wielkiej Brytanii. Według Times Higher Education uniwersytety brytyjskie odczuwają już efekty rozpowszechnianej globalnie dezinformacji o bezpieczeństwie kraju. Studenci z Azji, Bliskiego Wschodu i Afryki, którzy wcześniej rozważali brytyjskie uniwersytety jako kierunek, dziś przekierowują aplikacje do innych krajów.
Drugie konsekwencje. Mobilizacja do działania w sekcjach komentarzy. CIR identyfikuje w korpusie wzywanie do „działania” przeciwko postrzeganym zmianom demograficznym i kulturowym. Memy gloryfikujące Brentona Tarranta, sprawcy zamachu na meczety w Christchurch z 2019 roku, w którym zginęło 51 osób. Naklejki wzywające do masowej deportacji imigrantów. Symbolika odwołująca się do nazistowskich Niemiec.
Sekcje komentarzy są dziś przestrzenią koordynowania radykalizacji. Każdy nowy materiał AI generowany przez operatora z Pakistanu albo ze Sri Lanki staje się platformą, na której radykalni użytkownicy konsolidują swoje narracje, wymieniają się symbolami i wzmacniają wzajemnie swoje pozycje.
Trzecie konsekwencje. Międzynarodowa amplifikacja obrazu Wielkiej Brytanii. CIR zidentyfikował zaangażowanie użytkowników z USA, Hiszpanii, Włoch i Japonii. Narracja o „upadku Londynu” jest dziś elementem globalnego dyskursu, nie tylko brytyjskiego. Każdy turysta z tych krajów, który widzi te materiały, weryfikuje swoje plany podróży. Każdy inwestor zagraniczny weryfikuje swoje plany inwestycyjne. Każda dyskusja polityczna w tych krajach uwzględnia obraz upadającego Londynu jako element argumentacji.
Czwarte konsekwencje. Ryzyko zamachów terrorystycznych. Teoria „wielkiej wymiany” jest dziś jedną z najczęściej cytowanych ideologii w manifestach sprawców zamachów terrorystycznych ostatniej dekady. Christchurch 2019. El Paso 2019. Buffalo 2022. Każdy z tych sprawców pozostawił dokument przywołujący teorię „wielkiej wymiany” jako uzasadnienie ataków. Materiały AI slop amplifikujące tę teorię tworzą dziś ekosystem, w którym kolejny potencjalny sprawca znajduje gotowe ideologiczne uzasadnienie.
CIR podkreśla w raporcie. „Każda narracja, która wzmacnia rozróżnienia in-grupy i out-grupy, wzywa do przemocy wobec mniejszości i przedstawia zmianę demograficzną jako zagrożenie egzystencjalne, może mieć niebezpieczne konsekwencje rzeczywistego życia, często związane z radykalizacją i mobilizacją do przemocy”.
V. Co to znaczy dla rynku globalnego
Pięć obserwacji strategicznych na koniec.
Pierwsza. Programy monetyzacji platform społecznościowych są dziś centralnym mechanizmem ekonomicznym dezinformacji. Meta Content Monetization wypłaca operatorom takim jak pakistański Hafiz konkretne kwoty, kalkulowane na podstawie zaangażowania generowanego przez ich treści. Każdy wyświetlony post antyimigracyjny i islamofobiczny generuje przychód. Bez zmiany struktury wypłat Meta operacje będą się replikować na nieograniczoną skalę. Branża musi dziś rozważyć, czy programy monetyzacji nie powinny wykluczać kont, których treści powiązane są z mową nienawiści.
Druga. Generatywne modele AI używane do produkcji AI slop są dziś dostępne komercyjnie dla każdego użytkownika. Gemini, CapCut, ChatGPT. Każde z tych narzędzi wykonuje swoją funkcję techniczną poprawnie. Lecz w ręku operatora z Pakistanu albo ze Sri Lanki produkują islamofobiczne materiały wideo. Branża AI musi dziś rozważyć, czy modele generatywne powinny mieć wbudowane mechanizmy wykrywania systematycznych kampanii nienawiści.
Trzecia. Akt o Usługach Cyfrowych Unii Europejskiej, obowiązujący od 2024 roku, wprowadza obowiązek systemowego monitorowania dezinformacji przez duże platformy. Akt o AI UE od 02.08.2026 dodaje obowiązek oznaczania treści generowanej przez AI. Oba te akty obowiązują jednak tylko w Unii Europejskiej. Operacje opisane przez CIR i Bureau of Investigative Journalism prowadzone są z Pakistanu i Sri Lanki, krajów spoza zasięgu europejskiej regulacji. Globalna struktura regulacyjna nie istnieje. Działania Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii pozostają fragmentaryczne.
Czwarta. Identity-based disinformation, czyli dezinformacja oparta na tożsamości, jest dziś osobną kategorią zagrożenia komunikacyjnego, której wcześniej nie było. CIR rozwija od kilku lat raporty na temat tego, jak operacje wpływu wymierzone są szczególnie w kobiety, mniejszości etniczne, mniejszości religijne i mniejszości seksualne. Każda z tych kategorii społecznych staje się dziś osobnym celem operacji informacyjnej. Ochrona każdej z nich wymaga osobnych narzędzi prawnych, technologicznych i komunikacyjnych.
Piąta. Najbardziej fundamentalna. Operacja „London has fallen” reprezentuje nową kategorię zagrożenia dla każdego dużego miasta świata. Paryż, Berlin, Madryt, Mediolan, Wiedeń, Sztokholm, Kopenhaga, Bruksela, Amsterdam, Praga, Budapeszt. Każde z tych miast spotkało już albo wkrótce spotka analogiczną operację narracyjną przedstawiającą je jako miasto upadające z powodu imigracji. Każda z tych operacji będzie produkowana przez operatorów w globalnym południu, finansowana przez programy monetyzacji zachodnich platform i amplifikowana przez polityków i celebrytów po stronie docelowej.
Wniosek dla każdej demokracji jest fundamentalny. Współczesna operacja wpływu nie wymaga zaawansowanego wywiadu państwowego, znacznych zasobów finansowych ani lokalnej wiedzy kulturowej. Wymaga dostępu do generatywnego modelu AI, konta na Facebooku i podstawowej wiedzy o algorytmach platform społecznościowych. Każdy obywatel dowolnego kraju może dziś uruchomić własną operację dezinformacyjną wymierzoną w dowolne inne państwo.
To zmiana paradygmatu, której skala jeszcze nie została do końca zmierzona. Centre for Information Resilience, Bureau of Investigative Journalism, BBC, London-Centric, Times Higher Education i wiele innych organizacji dziennikarskich prowadzą dziś systematyczną dokumentację. Lecz dokumentacja sama w sobie nie wystarcza.
Bez systemowej zmiany w sposobie funkcjonowania programów monetyzacji platform społecznościowych, bez wbudowania mechanizmów wykrywania mowy nienawiści do generatywnych modeli AI, bez globalnej koordynacji regulacyjnej obejmującej kraje globalnego południa, operacja typu „Britain Today” będzie się replikować w nieskończoność.
W 2019 roku sprawca zamachu na meczety w Christchurch napisał manifest, w którym cytował teorię „wielkiej wymiany”. W 2026 roku ta sama teoria jest produkowana przemysłowo, w setkach materiałów wideo dziennie, przez operatorów zarabiających na niej tysiące dolarów miesięcznie.
Następne miesiące pokażą, czy operacja „London has fallen” pozostanie kategorią analityczną, czy stanie się przedmiotem konkretnych decyzji regulacyjnych. Stawka jest zbyt wysoka, żeby zostawić tę odpowiedź wyłącznie organizacjom dziennikarskim.
Źródło – Centre for Information Resilience, Bureau of Investigative Journalism, Niamh McIntyre, Misbah Khan, Mark Sellman, BBC, London-Centric, Times Higher Education, Bridge Initiative, DESIblitz, Britain Today, Geeth Sooriyapura, Radio Genoa, Britain First, Ashlea Simon, Paul Golding, Meta, TikTok, Facebook, Instagram, X, YouTube, Akt o Usługach Cyfrowych UE, Akt o AI UE | Res Futura | resfutura.pl