Analiza | 23 kwietnia 2026
Przypadek ośmiu irańskich protestantek które Donald Trump twierdził, że „uratował” przed egzekucją, ujawnia nową rzeczywistość wojny informacyjnej gdzie granice między prawdą a manipulacją zacierają się celowo. Kobiety są prawdziwe, ale ich zdjęcia zostały zmodyfikowane przez AI, tworząc hybrydową propagandę która wykorzystuje rzeczywiste cierpienie dla celów politycznych. To pierwszy przypadek gdzie sztuczna inteligencja przekształca prawdziwą tragedię w narzędzie międzynarodowego trollingu.
Anatomia AI-manipulacji – prawdziwe kobiety, fałszywe zdjęcia
22 kwietnia 2026 roku Donald Trump ogłosił triumfalnie na Truth Social: „Bardzo dobre wiadomości! Właśnie poinformowano mnie, że osiem protestantek, które miały zostać egzekutowane dziś wieczorem w Iranie, nie zostanie już zabitych”. Post zawierał kolaż ośmiu glamourowych portretów kobiet w delikatnym oświetleniu i miękkiej ostrości, które natychmiast zostały oskarżone o bycie generowanymi przez AI.
Jednak rzeczywistość okazała się bardziej złożona. Kolaż który Trump opublikował jest przynajmniej zmodyfikowany przez AI, powiedziała Mahsa Alimardani, zastępczyni dyrektora programu Technology Threats & Opportunities w WITNESS. Ale same kobiety są prawdziwe. Kobieta w prawym górnym rogu kolażu to Bita Hemmati, której zdjęcie pojawiło się w kilku reportażach w różnych prawicowych serwisach informacyjnych w zeszłym tygodniu.
Hemmati potwierdzona została jako otrzymująca wyrok śmierci wydany przez Oddział 26 Rewolucyjnego Trybunału w Teheranie za „działania operacyjne dla wrogiego rządu Stanów Zjednoczonych i wrogich grup”. Alimardani zidentyfikowała sześć z kobiet: Bita Hemmati, Mahboubeh Shabani, Venus Hossein-Nejad, Golnaz Naraghi, Diana Taherabadi, Ghazal Ghalandri. Tożsamości ostatnich dwóch pozostają nieznane.
Iran odpowiada własną AI-propagandą
Niemal natychmiast po ogłoszeniu Trumpa irańska agencja informacyjna Mizan nazwała prezydenta kłamcą. „Zeszłej nocy Donald Trump, powołując się na całkowicie fałszywą wiadomość, wezwał Iran do uchylenia wyroków śmierci ośmiu kobiet”. Mizan stwierdził, że niektóre z kobiet zostały już zwolnione, inne stoją przed więzieniem ale nie egzekucją.
Konto X irańskiej ambasady w RPA, być może najbardziej bezwstydny shitposter wśród kont powiązanych z irańskim państwem, szybko wskoczyło do akcji generując własny zestaw ośmiu kobiet jako parodię amerykańskiej propagandy. Ta odpowiedź ujawniła, że oba państwa używają AI jako narzędzia dyplomatycznego trollingu w czasie rzeczywistej wojny.
WITNESS i eksperckie wykrywanie AI
Mahsa Alimardani, iranistka z Oxford Internet Institute i zastępczyni dyrektora programu Technology Threats & Opportunities w WITNESS, stała się kluczowym głosem w analizie AI-manipulacji podczas konfliktu USA-Iran. WITNESS to organizacja praw człowieka specjalizująca się w dowodach wideo AI, która dokumentuje niespotykany wcześniej wzrost treści generowanych przez AI podczas aktywnego konfliktu.
Animacje pokazują poziomy wyrafinowania i dostępu do internetu które wskazują powiązania z biurami rządowymi, powiedziała Alimardani. „Jeśli jesteś w stanie mieć przepustowość potrzebną do generowania takiej treści i uploadu, oficjalnie lub nieoficjalnie współpracujesz z reżimem” PBS – wskazując na surowe ograniczenia jakie Iran nałożył na internet jako część rozprawy z ogólnokrajowymi protestami wcześniej w tym roku.
Wojna memów i AI-propaganda
To nie pierwszy przypadek użycia memów w konflikcie, ale ewolucja by włączyć obrazy AI w ostatnich latach. Kremlowskie obrazy AI bombardowały Ukraińców po pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 roku, a w zeszłym roku termin „AI slop” stał się szeroko używany do opisu nadmiaru niedoskonałych obrazów publikowanych online podczas konfliktu Izrael-Iran.
Neil Lavie-Driver, badacz AI z Uniwersytetu Cambridge, powiedział o Iranie: „To wojna propagandowa dla nich. Ich celem jest zasianie wystarczającego niezadowolenia konfliktem by ostatecznie zmusić Zachód do uległości, więc jest to dla nich masywnie ważne” PBS.
Analitycy mówią, że głębokie zrozumienie amerykańskiej polityki i kultury jest owocem bardziej staromodnych metod propagandy – wielodekadowego irańskiego programu rządowego promowania narracji przeciwko USA i Izraelowi. „Ta wojna memów pochodzi z instytucji bardzo świadomych tego, czego amerykańska publiczność jest świadoma i odniesień popkulturowych które mogą do niej trafić”, powiedziała Alimardani euronews.
Erozja prawdy wizualnej w czasie wojny
Przypadek ośmiu irańskich protestantek zawiera to samo mieszanie faktów i fikcji w rozmyty zniekształcenie które podsyca nieskończony spór o rzeczywiste naruszenia praw człowieka. Ich życia zostały zredukowane do połyskliwych pikseli i quote-dunków, materiału propagandy i parodii. Podczas gdy znani kłamcy walczą ze sobą w internecie o to kim są te kobiety i co się z nimi stanie, one – weryfikowalne sześć z nich przynajmniej – pozostają prawdziwymi ludźmi którzy istnieją poza irańskim blackoutem internetowym.
WITNESS udokumentował to co było wtedy niespotykany wzrost treści generowanych przez AI podczas 12-dniowej wojny Izrael-Iran w czerwcu 2025 roku. AI w formie propagandy reżimowej, izraelskich narracji wojskowych i chatbotów AI włączając Grok dostarczające fałszywych werdyktów na kontrowersyjnych nagraniach działało jednocześnie, każdy wzmacniając pozostałe.
Strukturalne uwarunkowania manipulacji
Masakry irańskich protestantów w styczniu, w których tysiące Irańczyków zostało zabitych przez siły bezpieczeństwa państwa, pogłębiły pęknięcia w irańskim społeczeństwie i zaostrzyły bitwę informacyjną między reżimem, ruchami opozycyjnymi, społecznościami diaspory i obcymi państwami. Każdy z tych aktorów ma różne interesy w kształtowaniu jak obecny konflikt jest rozumiany.
Ta kolizja rozgrywa się w kontekście który był już jednym z najbardziej wrogich weryfikacji gdziekolwiek. Dekady manipulacji mediów państwowych i cenzury internetowej zerodowały podstawowe zaufanie do źródeł instytucjonalnych. Państwo irańskie wdraża swoją infrastrukturę medialną do dokumentowania ofiar cywilnych spowodowanych przez obce uderzenia, jednak żadna porównywalna infrastruktura nie istniała do dokumentowania tysięcy protestantów zabitych przez siły bezpieczeństwa w styczniu 2026.
Poza prawdą i fałszem
Przypadek ośmiu Iranek ujawnia, jak AI przekształca naturę prawdy w konfliktach geopolitycznych. Nie chodzi już o wybór między prawdą a kłamstwem, ale o nawigowanie w przestrzeni gdzie każdy obraz może być jednocześnie autentyczny i zmanipulowany, gdzie rzeczywiste cierpienie staje się surowcem dla wielopoziomowej propagandy.
Trump twierdził, że „uratował” kobiety które Iran twierdził, że nie miał zamiaru dokonać egzekucji , używając zdjęć które były prawdziwe ale zmodyfikowane przez AI. Iran odpowiedział własnymi AI-generowanymi parodiami, demonstrując że oba państwa traktują sztuczną inteligencję jako narzędzie dyplomatycznego trollingu.
W tej nowej rzeczywistości wojny informacyjnej ofiary są podwójne – realne kobiety w irańskich więzieniach tracą sprawczości nad własnymi historiami, które zostają przekształcone w pixelowy materiał dla międzynarodowych gier propagandowych. Gdy każde zdjęcie może być prawdziwe i fałszywe jednocześnie, sama kategoria prawdy wizualnej ulega erozji, pozostawiając społeczeństwo bez narzędzi do odróżniania faktu od fikcji w momentach które najbardziej się liczą.
Źródła – Lead Stories, Latin Times, PBS News, Euronews
Res Futura | resfutura.pl