07.06.2026 roku New Atlas publikuje opis nowego narzędzia AI, które ma wspierać funkcjonariuszy policji w sytuacjach przemocy domowej. Produkt nie pochodzi z dużej firmy technologicznej. Pochodzi z laboratorium uniwersyteckiego. Complex Social Interactions Lab Uniwersytetu Stanu Waszyngton w Pullmanie zaprojektował aplikację Guided Interaction, która ma być testowana w komendach policji już w nadchodzących miesiącach.
Kontekst zastosowania jest dramatyczny. Funkcjonariusz wchodzi do mieszkania, w którym trwa atak. Musi w tym samym momencie deeskalować konflikt, sprawdzić obecność broni, zabezpieczyć dzieci, pobrać zeznania od sprawcy, ofiary i świadków. Musi zachować pełną zgodność z procedurami prawnymi. Pominięcie jednego elementu może uniemożliwić skuteczne oskarżenie. I musi to wszystko zrobić w warunkach silnego stresu, często zmęczenia po poprzednich interwencjach, niekiedy z własnymi traumami z przeszłości.
„Obciążenie poznawcze jest ogromne”, cytuje New Atlas badaczkę kierującą zespołem WSU. „Funkcjonariusz zarządza dynamiczną sytuacją, jednocześnie próbując pamiętać procedury, dostępne zasoby i wszystko, co musi być udokumentowane”.
Aplikacja Guided Interaction analizuje informacje wprowadzane przez funkcjonariusza w czasie rzeczywistym. Sugeruje kolejne pytania pogłębiające na podstawie wcześniejszych odpowiedzi. Interpretuje prawo precedensowe i statutowe w danym stanie, żeby funkcjonariusz mógł podjąć trafną decyzję już przy pierwszym kontakcie. Tłumaczy języki, co pozwala porozumieć się z ofiarą, która w warunkach stresu nie potrafi mówić w lokalnym języku. Rekomenduje konkretne działania, w tym kontakt ze służbami ochrony dzieci.
WSU planuje udostępnić wersję beta pod koniec 2026 roku. Stabilna wersja ma być dostępna w pierwszej połowie 2027 roku. Laboratorium aktywnie szuka komend policji i organizacji wspierających ofiary, które chcą uczestniczyć w testach terenowych.
To jest również moment, w którym branża AI musi pamiętać, że każde wdrożenie sztucznej inteligencji w pracy policji niesie ze sobą znane ryzyka. Algorytmy prognozujące przestępczość, czyli predictive policing, były przez ostatnią dekadę krytykowane za odtwarzanie uprzedzeń rasowych i społecznych obecnych w danych historycznych. Każde nowe narzędzie AI dla policji musi tę krytyczną perspektywę uwzględniać od początku.
I. Co dokładnie robi Guided Interaction
Aplikacja działa według prostego modelu interakcji.
Funkcjonariusz wchodzi do miejsca zdarzenia. Otwiera aplikację na służbowym telefonie albo tablecie. Zaczyna wprowadzać podstawowe informacje. Kto jest obecny. Czy są dzieci. Czy jest broń. Czy ofiara ma widoczne obrażenia. Czy są świadkowie. Wszystko w prostym, ustrukturyzowanym formularzu.
Aplikacja analizuje te dane na bieżąco. Gdy funkcjonariusz wprowadza informację o duszeniu, system natychmiast podpowiada konkretne pytania pogłębiające. Czy duszenie nastąpiło rękami, sznurem czy przedmiotem. Czy ofiara straciła przytomność. Czy zostały ślady. Każde z tych pytań jest oparte na statutach stanowych i orzecznictwie. Każde może być kluczowe dla późniejszego aktu oskarżenia.
System równolegle wykonuje trzy dodatkowe funkcje. Po pierwsze, tłumaczy języki. Jeśli ofiara mówi po hiszpańsku, wietnamsku, ukraińsku albo arabsku, aplikacja umożliwia bezpośrednią komunikację bez czekania na tłumacza. W warunkach silnego stresu wiele osób traci zdolność posługiwania się drugim językiem, nawet jeśli na co dzień się nim posługuje. System tę barierę usuwa.
Po drugie, rekomenduje konkretne kontakty. Służby ochrony dzieci, jeśli w mieszkaniu są nieletni. Lokalne schroniska dla ofiar. Pomoc psychologiczna. Pomoc medyczna. Sąd rodzinny. Funkcjonariusz nie musi pamiętać listy lokalnych zasobów. Aplikacja zawsze ją podpowiada.
Po trzecie, standaryzuje zbieranie danych. To być może najbardziej strategiczna funkcja całego systemu. Gdy każdy funkcjonariusz w każdej komendzie zbiera dane w ten sam sposób, można je porównywać między sprawami, między komendami, między stanami. Można wykrywać wzorce. Powracających sprawców. Eskalujące zachowania. Sygnały ostrzegawcze.
„Można zacząć dostrzegać wzorce, których inaczej nie wychwycilibyśmy”, cytuje New Atlas informatyka z zespołu CSI Lab. „Nie chodzi o gromadzenie większej ilości danych. Chodzi o gromadzenie odpowiednich danych w sposób użyteczny w danym momencie”.
II. Skala problemu, który ma rozwiązać
Aby zrozumieć, dlaczego ten projekt powstał, trzeba spojrzeć na liczby.
Według automatycznej analizy 492 393 raportów policyjnych dotyczących przemocy domowej w USA najczęstszą formą przemocy zgłaszaną przez ofiary była przemoc emocjonalna i werbalna, obecna w 33,46% przypadków. Następnie bicie pięściami, obecne w 24,58% spraw. Niszczenie mienia, obecne w 22,27%. Spośród spraw, w których ofiara doznała obrażeń fizycznych, najczęstszym rodzajem były siniaki, obecne w 29,03% przypadków. Następnie skaleczenia i otarcia, 28,93%. Czerwone ślady i opuchnięcia, 23,71%.
Te liczby pokazują, że typowa interwencja w sprawie przemocy domowej nie jest jednorodnym zdarzeniem. Każde zdarzenie zawiera wiele różnych typów przemocy nakładających się na siebie. Funkcjonariusz musi rozpoznać wszystkie te typy w czasie krótszym niż godzina. Często musi je rozpoznać w pierwszych minutach po wejściu na miejsce zdarzenia.
Konsekwencje błędnego rozpoznania mogą być fatalne. Według badań Departamentu Sprawiedliwości USA jednym z najsilniejszych wskaźników śmiertelnego zakończenia sprawy przemocy domowej jest historia duszenia. Ofiary, które były duszone przez partnera, znacząco częściej giną w kolejnym incydencie. Funkcjonariusz, który nie zapyta o duszenie, może przeoczyć kluczowy sygnał ostrzegawczy.
Aplikacja Guided Interaction została zaprojektowana, żeby takich sytuacji nie było. System sam podpowiada funkcjonariuszowi, jakie pytania pogłębiające należy zadać przy każdej kategorii przemocy. Funkcjonariusz nie musi pamiętać. System pamięta za niego.
III. Krytyczna lekcja prognozowania przestępczości
Każde wdrożenie AI w pracy policji musi dziś być oceniane w kontekście dziesięcioletniego doświadczenia z algorytmami prognozującymi przestępczość.
Systemy te miały przewidywać, gdzie i kiedy nastąpią przestępstwa, na podstawie historycznych danych z baz policyjnych. W teorii pozwalało to lepiej rozmieszczać patrole. W praktyce systemy te odtwarzały i wzmacniały uprzedzenia rasowe i społeczne obecne w danych. Dzielnice o dominującej populacji mniejszościowej, w których policja historycznie zatrzymywała więcej osób, były klasyfikowane przez algorytmy jako wymagające zwiększonej obecności policji. Co prowadziło do jeszcze większej liczby zatrzymań w tych dzielnicach. Co potwierdzało wstępne założenia systemu. Klasyczna pętla sprzężenia zwrotnego, w której uprzedzenie samo się wzmacnia.
MIT Technology Review w 2020 roku opublikował przegląd takich algorytmów, który ustalił, że większość z nich powiela rasistowskie schematy działania policji historycznej. New Atlas w swojej analizie aplikacji WSU otwarcie odsyła do tej krytyki.
Ważne natomiast, czym aplikacja Guided Interaction nie jest. Nie jest systemem przewidującym, kto popełni przestępstwo. Nie jest systemem decydującym, kogo zatrzymać. Nie jest systemem wskazującym, gdzie wysłać patrole. Jest systemem wspierającym funkcjonariusza obecnego na miejscu zdarzenia w zbieraniu właściwych informacji.
To różnica fundamentalna. Algorytmy prognozujące zastępują decyzję ludzką algorytmem. Guided Interaction wspiera decyzję ludzką przez dostarczanie odpowiednich pytań. W pierwszym przypadku algorytm jest twórcą decyzji. W drugim algorytm jest narzędziem, które funkcjonariusz może zignorować, jeśli uzna to za stosowne.
Rozróżnienie to, choć subtelne, jest dziś kluczowe dla całej debaty o AI w służbach publicznych. AI jako decyzja jest problematyczne. AI jako wsparcie informacyjne ma znacznie mocniejsze uzasadnienie etyczne.
IV. Czym Guided Interaction różni się od poprzednich projektów AI dla policji
Departament Sprawiedliwości USA finansował w 2024 roku projekt Enhanced Virtual Victim Assistant, opracowany przez organizację non profit Research Triangle Institute, testowany w policji Greensboro w Karolinie Północnej. Projekt EVVA był chatbotem skierowanym do ofiar przestępstw, oferującym informacje o lokalnych zasobach pomocy. Sam funkcjonariusz nie wchodził z systemem w bezpośrednią interakcję.
Wcześniejsza analiza tekstu raportów policyjnych, opisana w bazie medycznej amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia, pokazała, że eksploracja tekstu w raportach przemocy domowej osiąga precyzję 90,2% przy klasyfikacji typu przemocy i 85,0% przy klasyfikacji rodzaju obrażeń. Ta analiza była jednak robiona po fakcie, na ukończonych raportach. Nie wspierała funkcjonariusza w czasie rzeczywistym.
Guided Interaction łączy oba podejścia. Działa w czasie rzeczywistym, jak doradca rozmawiający z policjantem przez słuchawkę w hollywoodzkich filmach. Robi to przy tym bezstronnie, bez emocji, bez zmęczenia, z dostępem do całej bazy prawa i procedur.
Otwartoźródłowy charakter aplikacji ma być jej kluczową przewagą strategiczną. Każda komenda policji, każde stowarzyszenie wspierające ofiary, każda organizacja akademicka może modyfikować system pod własne potrzeby. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której jedna komercyjna firma kontroluje narzędzie kluczowe dla bezpieczeństwa ofiar przemocy domowej.
WSU otwarcie deklaruje, że szuka partnerów do testowania systemu. Komenda policji, stowarzyszenie ofiar, gmina, jurysdykcja. Każdy podmiot, który chce sprawdzić, czy narzędzie działa w jego konkretnych warunkach, może się zgłosić.
V. Co to znaczy dla branży i regulacji
Pięć obserwacji strategicznych na koniec.
Pierwsza. Otwartoźródłowy model dystrybucji aplikacji wspierających pracę służb publicznych może stać się alternatywą wobec dominacji komercyjnych dostawców. Najwięksi dostawcy oprogramowania policyjnego, Axon, Palantir, Motorola Solutions, to firmy komercyjne z określonymi modelami biznesowymi. Otwartoźródłowa alternatywa rozwijana przez uniwersytet daje komendom mniejszą zależność od jednego dostawcy.
Druga. Każde wdrożenie AI w pracy policji musi mieć wbudowany mechanizm audytu zewnętrznego. Stowarzyszenia ochrony praw obywatelskich, instytucje badawcze, organizacje wspierające ofiary muszą mieć dostęp do analizy, jak konkretny system AI wpływa na decyzje funkcjonariuszy. Bez takiego audytu każde wdrożenie ryzykuje powtórzenie błędów algorytmów prognozujących przestępczość.
Trzecia. Akt o AI Unii Europejskiej, który wchodzi w życie w pełnym zakresie 02.08.2026 roku, klasyfikuje systemy AI używane w egzekwowaniu prawa jako systemy wysokiego ryzyka. Europejskie wdrożenia takich systemów muszą spełniać znacznie surowsze wymogi przejrzystości, dokumentacji i nadzoru niż wdrożenia amerykańskie. Guided Interaction, jeśli ma być wdrożona w jurysdykcjach europejskich, musi te wymogi spełnić od pierwszego dnia.
Czwarta. Tłumaczenie języków przez AI w sytuacjach kryzysowych staje się dziś nową kategorią usług publicznych. Wcześniej komendy policji musiały czekać na ludzkich tłumaczy, których dostępność była ograniczona. AI tę barierę usuwa. Wprowadza jednak nową kategorię ryzyka. Błąd tłumaczenia w sprawie przemocy domowej może doprowadzić do niewłaściwej decyzji o aresztowaniu albo wypuszczeniu sprawcy. Każde wdrożenie musi mieć procedury weryfikacji jakości tłumaczenia w postępowaniu prawnym.
Piąta. Najbardziej fundamentalna. Aplikacja Guided Interaction reprezentuje nowy model AI w służbach publicznych. Model wspierający, nie decyzyjny. Model otwarty, nie komercyjny. Model dziedzinowy, nie ogólny. Każda z tych trzech cech jest dziś przedmiotem osobnej dyskusji w branży AI. Razem mogą stanowić mapę drogową dla wdrożeń AI w innych obszarach służb publicznych. Sądy. Szpitale. Szkoły. Urzędy.
Politico, Foreign Affairs, New York Times i większość komentatorów branżowych przez ostatnie dwa lata pisali o ryzykach AI w polityce, w wyborach, w cyberbezpieczeństwie. Aplikacja WSU pokazuje, że ta sama technologia, zaprojektowana inaczej, dystrybuowana inaczej i wdrażana inaczej, może realnie poprawiać życie najbardziej narażonych grup społecznych.
To jest moment, w którym branża AI musi udowodnić, że potrafi nie tylko krytykować swoje błędy, lecz także budować lepsze rozwiązania. Guided Interaction jest jednym z testów tej zdolności. Wersja beta pod koniec 2026 roku pokaże, czy zespół WSU potrafi spełnić obietnice. Wersja stabilna w 2027 roku pokaże, czy komendy policji potrafią z tego narzędzia rzeczywiście korzystać.
Ofiary przemocy domowej czekają na odpowiedź.
Źródło – New Atlas, Washington State University, WSU Insider, Complex Social Interactions Lab, MIT Technology Review, Government Technology, Departament Sprawiedliwości USA, Research Triangle Institute, ScienceDirect, Berkeley Journal of Criminal Law, NCBI, Akt o AI UE | Res Futura | resfutura.pl