Przez weekend 26 kwietnia diaspora tybetańska w 27 krajach wybierała 45 deputowanych do parlamentu na uchodźstwie. Równolegle dziewięćdziesiąt fałszywych kont na Facebooku i trzynaście na Instagramie próbowało zakłócić ten proces. Wszystkie powiązane z Pekinem. Wszystkie nieskuteczne.
Operacja, której nikt nie obejrzał
Raport Digital Forensic Research Lab przy Atlantic Council, opublikowany 24 kwietnia, identyfikuje siatkę wpisującą się w kampanię Spamouflage, jedną z największych chińskich operacji wpływu w sieci, działającą co najmniej od 2017 roku. Jej celem było osłabienie Centralnej Administracji Tybetańskiej z siedzibą w Dharamśali, podważenie wiarygodności wyborów i zdyskredytowanie Penpy Tseringa, który w lutym zdobył drugą kadencję jako Sikyong z wynikiem 61,025 procent w pierwszej turze.
Skala kampanii wygląda poważnie. Dziewięćdziesiąt profili na Facebooku, trzynaście na Instagramie, setki udostępnień i treści generowane przez AI o wyraźnie wyższej jakości niż w podobnej operacji z 2022 roku. W praktyce skuteczność była niemal zerowa. DFRLab odnotowuje, że posty nie wzbudziły praktycznie żadnego organicznego zaangażowania. Jeden z wpisów został udostępniony ponad trzysta razy przez konta z siatki, ale nie zebrał ani jednego autentycznego komentarza spoza niej.
To dobrze pokazuje problem Spamouflage. Produkcja jest duża, ale realnego zasięgu prawie nie ma.
Trzy narracje, jeden cel
Siatka działała w trzech kierunkach. Pierwszy to atak personalny na Penpę Tseringa, przedstawianego jako skorumpowanego i żądnego władzy. Drugi polegał na podważaniu legalności wyborów poprzez wykorzystanie realnych sporów wewnątrz diaspory i przedstawianie głosowania jako sfałszowanego. Trzeci uderzał w samą Centralną Administrację Tybetańską, pokazując ją jako instytucję zdominowaną przez mnichów i Dalajlamę oraz sugerując, że bez niego traci legitymację.
Logika operacji jest prosta. Wykorzystać istniejące podziały i je pogłębić. DFRLab opisuje przypadek, w którym konta Spamouflage podchwyciły autentyczny post tybetańskiego użytkownika krytykującego jednego z parlamentarzystów za nieprawdziwe dane biograficzne i dodały do niego własne oskarżenia o podziały religijne i niekontrolowane wydatki. Dezinformacja rzadko tworzy coś od zera. Najczęściej rozwija to, co już krąży w obiegu.
Cel strategiczny jest jasny. Osłabić zaufanie do rządu na uchodźstwie, ograniczyć jego wpływ międzynarodowy i podważyć jego zdolność do reprezentowania Tybetańczyków bez Dalajlamy.
Dlaczego to nie działa
Powodów jest kilka i nie są przypadkowe.
Po pierwsze, dobór kont. Siatka opiera się na zwykłych profilach bez historii i realnych kontaktów, a nie na rozwiniętych stronach z odbiorcami. To ułatwia skalowanie, ale utrudnia wiarygodność. Taki profil nie ma jak dotrzeć do społeczności, która dobrze się zna.
Po drugie, specyfika samej diaspory. Około 150 tysięcy Tybetańczyków żyje w różnych krajach, ale tworzą silnie powiązaną wspólnotę. Przez lata zetknęli się z podobnymi działaniami, więc szybciej rozpoznają obce narracje. Profil bez kontekstu od razu wygląda podejrzanie.
Po trzecie, powtarzalność operacji. DFRLab ustalił, że część kont brała udział w podobnej kampanii w 2022 roku, a później angażowała się w działania dotyczące Filipin, USA, Tajwanu i Japonii. To nie są profile budowane pod jedną akcję, tylko wykorzystywane wielokrotnie.
Spamouflage w 2026 roku. Sztuczna inteligencja jako próba poprawy jakości
Największa zmiana między 2022 a 2026 rokiem dotyczy jakości materiałów. Wcześniej grafiki były proste i łatwe do rozpoznania. Teraz siatka korzysta z narzędzi generatywnych, a te same wizualizacje pojawiają się równocześnie na różnych platformach.
To wpisuje się w szerszy trend opisywany przez Mandiant, Graphika i Threat Analysis Group Google. Spamouflage, znana też jako Dragonbridge, Storm 1376 czy Taizi Flood, jest uznawana przez Metę za największą znaną międzyplatformową operację wpływu.
Skala działań jest ogromna. Google usunął w 2022 roku ponad pięćdziesiąt tysięcy takich aktywności, w 2023 roku ponad sześćdziesiąt pięć tysięcy. Do połowy 2024 roku łączna liczba przekroczyła sto siedemdziesiąt pięć tysięcy.
Jednocześnie raporty Google wskazują, że większość tych treści nie generuje żadnego zainteresowania. Ponad połowa kanałów YouTube powiązanych z operacją nie miała subskrybentów, a duża część filmów nie miała żadnych wyświetleń.
Produkcja jest masowa. Odbiorców brakuje.
Co to mówi o chińskich operacjach wpływu
Ta kampania jest niewielka w porównaniu z działaniami skierowanymi przeciwko USA czy Tajwanowi, ale dobrze pokazuje kilka ważnych rzeczy.
Po pierwsze, sztuczna inteligencja poprawia jakość treści, ale nie rozwiązuje problemu braku wiarygodnych kont i znajomości lokalnego kontekstu. Technologia nie zastąpi zaufania.
Po drugie, widać inspiracje rosyjskimi metodami, w których treści pojawiają się najpierw na mniejszych platformach, a dopiero później są wzmacniane gdzie indziej. Różnica polega na doświadczeniu. Rosyjskie operacje działają w tym modelu od lat, chińskie dopiero się go uczą.
Po trzecie, ponowne używanie tych samych kont w różnych kampaniach sugeruje scentralizowane zarządzanie. To nie jest przypadkowa aktywność, tylko uporządkowany system reagujący na bieżące priorytety.
Co dalej
Wyniki wyborów do parlamentu na uchodźstwie mają zostać ogłoszone 13 maja. Penpa Tsering pozostaje Sikyongiem do 2031 roku, a Centralna Administracja Tybetańska zachowuje legitymację mimo działań w sieci.
Można zakładać, że podobne kampanie będą kontynuowane. Przypomina to wcześniejsze działania przeciwko International Tibet Network, które również opierały się na oskarżeniach o korupcję.
Pytanie nie brzmi, czy Pekin przestanie. Nie przestanie. Ważniejsze jest to, kiedy zacznie robić to skuteczniej i zacznie budować wiarygodne zaplecze zamiast polegać na masowej produkcji treści bez odbiorców.
Na razie to się nie wydarzyło. Kolejne raporty pokazują ten sam problem.
Tybetańczycy wygrywają to starcie. Otwarte pozostaje pytanie, jak długo inne społeczności będą mogły liczyć na to, że przeciwnik pozostanie równie nieefektywny.
Źródła: Digital Forensic Research Lab (Atlantic Council), raport „China-linked Spamouflage targets Tibetan parliament-in-exile elections”, 24 kwietnia 2026; The Record (Recorded Future News), 27 kwietnia 2026; Tibet.net (Centralna Administracja Tybetańska); The Tibet Post International; Tibetan Review; Graphika; Mandiant (Google); Threat Analysis Group (Google); Meta Q2 Adversarial Threat Report; Foundation for Defense of Democracies; Wikipedia (Spamouflage).