Institute for Family Studies opublikował sondaż przeprowadzony wspólnie z firmą YouGov. Tytuł publikacji autorstwa Michaela Toscano, Kena Burchfiela i Daniela Cochrane’a — „Stosunek 20 do 1. Amerykanie chcą, by Biały Dom testował bezpieczeństwo sztucznej inteligencji”. Sondaż przeprowadzony 7.05.2026 na próbie 1000 dorosłych Amerykanów. Wynik. 82% amerykańskich wyborców popiera propozycję Białego Domu sprawdzania bezpieczeństwa systemów sztucznej inteligencji. Tylko 4% przeciw. 14% neutralnych. Stosunek poparcia do sprzeciwu — 20 do 1.
Sondaż ten ma istotne znaczenie z trzech powodów. Po pierwsze, pokazuje, że amerykańska klasa polityczna jest jednomyślna w kwestii regulacji sztucznej inteligencji — 90% wyborców Trumpa popiera, 79% wyborców Harris popiera. Po drugie, pokazuje, że amerykańscy wyborcy idą znacznie dalej niż establishment polityczny — chcą oceniania AI nie tylko pod kątem bezpieczeństwa narodowego (88% poparcia), lecz także pod kątem wpływu na dzieci i rodziny (87% poparcia). Po trzecie, pokazuje, że administracja Trumpa, dotychczas przeciwna federalnej regulacji AI, rozważa zmianę kursu — propozycję rozporządzenia wykonawczego ustanawiającego formalny proces oceny modeli AI przed ich publikacją.
Dla polskiego obserwatora ekosystemu informacyjnego sprawa jest istotna z trzech powodów. Po pierwsze, polski regulator może wzorować się na amerykańskiej trajektorii zmiany. Po drugie, polskie społeczeństwo prawdopodobnie podziela amerykańską jednomyślność — polskie sondaże dotychczas pokazują podobne poziomy zaniepokojenia rozwojem AI. Po trzecie, polski rynek AI rozwija się szybciej niż polskie regulacje. Brak konkretnych mechanizmów oceny AI przed wdrożeniem może wkrótce stać się polskim problemem.
I. Liczby. Co właściwie znaczy stosunek 20 do 1
Aby zrozumieć skalę poparcia, warto porównać amerykański sondaż IFS z innymi pomiarami opinii publicznej.
Dane dotyczące propozycji Białego Domu. 82% wyborców za. 4% przeciw. 14% neutralnych. Stosunek poparcia do sprzeciwu — 20 do 1.
Dane partyjne. Wyborcy Trumpa — 90% za, 3% przeciw. Wyborcy Harris — 79% za, 5% przeciw. Obserwacja autorów sondażu. „Pomimo polaryzacji amerykańskiej polityki, propozycja Białego Domu oceny AI pod kątem bezpieczeństwa przed wprowadzeniem na rynek jest niezwykle popularna we wszystkich grupach”.
Dane wiekowe. Według wykresu IFS, znaczące większości we wszystkich pokoleniach popierają obowiązkowe oceny bezpieczeństwa. Baby Boomers (urodzeni 1946-1964). Pokolenie X (urodzeni 1965-1980). Millenialsi (urodzeni 1981-1996). Pokolenie Z (urodzeni 1997-2012). We wszystkich tych grupach poparcie przekracza większości głosujących.
Pytanie o kierunek ocen. „Bezpieczeństwo dla kogo?”. Hipoteza autorów. Eksperci AI i elity polityczne zakładają, że oceny bezpieczeństwa muszą koncentrować się na zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego, sektora finansowego i cyberbezpieczeństwa. Czy amerykańscy wyborcy zgadzają się z tym priorytetem?
Odpowiedź wyborców. Tak, lecz szerzej. 88% wyborców popiera oceny pod kątem bezpieczeństwa narodowego. 87% wyborców popiera oceny pod kątem wpływu na dobrostan dzieci i rodzin. Prawie taka sama miara dla obu kategorii. Obserwacja autorów. „Wsparcie dla ocen bezpieczeństwa narodowego jest praktycznie takie samo jak dla ocen wpływu na rodziny, ale ta druga kategoria nie jest typowo głównym przedmiotem zainteresowania ekspertów bezpieczeństwa AI”. Innymi słowy. Wyborcy chcą szerszej ochrony niż oferują eksperci.
11 kategorii szkód. IFS zapytał wyborców o 11 kategorii potencjalnych szkód powodowanych przez AI. Bezpieczeństwo narodowe. Cyberbezpieczeństwo. Instytucje finansowe. Zdrowie psychiczne. Osoby starsze. Prywatność. Podejmowanie decyzji przez człowieka. Oszustwa wspierane przez AI. I inne. Wynik. We wszystkich 11 kategoriach większości wyborców popierają wstępne oceny.
II. Kontekst polityczny. Co Biały Dom właściwie rozważa
Aby zrozumieć sondaż IFS, warto przyjrzeć się wydarzeniom z kwietnia i maja 2026.
Wydarzenie pierwsze. 4.05.2026 „New York Times” opublikował artykuł o tym, że administracja Trumpa rozważa rozporządzenie wykonawcze ustanawiające formalny proces oceny modeli AI przed ich publikacją. Mechanizm — grupa robocza złożona z dyrektorów branżowych i urzędników rządowych miałaby opracować opcje udostępnienia rządowi federalnemu wstępnego dostępu do nowych modeli AI w celu ich oceny przed wydaniem.
Wydarzenie drugie. 7.05.2026 Kevin Hassett, dyrektor Krajowej Rady Gospodarczej (National Economic Council), w wywiadzie dla „Fox Business” potwierdził rozważanie takiego rozporządzenia. Wypowiedź Hassetta. „Badamy możliwe rozporządzenie wykonawcze, by dać jasną mapę drogową wszystkim, jak to będzie wyglądać i jak przyszłe systemy AI, które potencjalnie tworzą luki bezpieczeństwa, powinny przechodzić przez proces, by były wypuszczane na wolność po udowodnieniu, że są bezpieczne — tak jak lek FDA”.
Analogia. FDA. Food and Drug Administration. Amerykańska agencja federalna oceniająca leki przed ich dopuszczeniem do obrotu. Model regulacyjny. Każdy nowy lek przechodzi przez wieloletni proces testów klinicznych, oceny ryzyka i konsultacji eksperckich. Sztuczna inteligencja, według Hassetta, powinna być traktowana podobnie.
Obserwacja. Trump w grudniu 2025 podpisał rozporządzenie wykonawcze cofające część regulacji bezpieczeństwa AI z administracji Bidena. To samo rozporządzenie zniechęcało stany do regulacji AI. Półroczna zmiana kursu jest istotna politycznie. Przyczyna — model Mythos firmy Anthropic.
Historia modelu Mythos. Anthropic ujawnił, że Mythos jest niezwykle zdolny do wykrywania luk w sieciach komputerowych. Firma zdecydowała się tymczasowo wstrzymać szeroką publikację modelu z powodu ryzyka cyberbezpieczeństwa. Anthropic ograniczył dostęp do Mythos do garstki wielkich firm technologicznych i finansowych. Anthropic uruchomił też testy modelu w niektórych agencjach federalnych.
Spotkanie. Susie Wiles, szefowa sztabu Białego Domu, oraz inni wyżsi urzędnicy administracji spotkali się z Dario Amodei, dyrektorem generalnym Anthropic, w kwietniu 2026. Tematem rozmów był między innymi Mythos. Wypowiedź Trumpa w wywiadzie dla CNBC. „Mieliśmy bardzo dobre rozmowy z dyrektorami Anthropic. Myślę, że dogadamy się z nimi w porządku”.
III. CAISI. Infrastruktura, której brakuje
Kluczowa instytucja amerykańskiego systemu oceny AI to Center for AI Standards and Innovation (CAISI). Oto jego historia.
Źródło. CAISI został pierwotnie utworzony jako „AI Safety Institute” pod administracją Bidena. Administracja Trumpa zmieniła nazwę i pozycję centrum w ramach swojego AI Action Plan. Sekretarz handlu Howard Lutnick wyznaczył CAISI „do służenia jako podstawowy punkt kontaktowy branży w rządzie USA dla ułatwienia testowania, współpracy badawczej i opracowywania najlepszych praktyk związanych z komercyjnymi systemami AI”.
Ograniczenia CAISI. Według raportu America First Policy Institute (ośrodek analityczny powiązany z Trumpem), CAISI jest „chronicznie niedofinansowane”. Konkretne dane — około 30 osób w sumie. Centrum otrzymało 30 mln USD od jego utworzenia w 2024. Mniej finansowania niż podobne centra AI w Kanadzie i Singapurze.
Ostatnie umowy CAISI. Wcześniej w maju 2026 CAISI ogłosił nowe umowy z Google DeepMind, Microsoftem i xAI. Umowy te pozwolą centrum przeprowadzać „przedwydaniowe” oceny modeli AI tych firm. OpenAI i Anthropic były już częścią programu od 2024.
Struktura. 5 największych firm AI — OpenAI, Anthropic, Google DeepMind, Microsoft, xAI — dobrowolnie uczestniczy w testach przed wprowadzeniem modeli na rynek. Pytanie polityczne. Czy ta dobrowolność wystarczy? Czy potrzebny jest formalny mechanizm obowiązkowych testów?
Obserwacja autorów IFS. „Polityka Białego Domu blokowania stanów przed regulowaniem AI (np. 10-letnie moratorium) była przeważnie niepopularna wśród wyborców Trumpa i Harris. Ta polityka jednak — testowanie bezpieczeństwa AI przed wdrożeniem — otrzymuje silne wsparcie od amerykańskich wyborców po obu stronach politycznego sporu”. Wyborcy chcą, by AI była regulowana — na poziomie federalnym i stanowym jednocześnie.
IV. 5 poprzednich sondaży IFS
IFS prowadzi systematyczne badania amerykańskiej opinii publicznej w sprawie sztucznej inteligencji od 2024. 5 poprzednich sondaży. Co pokazują?
Sondaż pierwszy. AI companions. Sztuczne towarzystwo. 1 na 4 młodych dorosłych Amerykanów wierzy, że partnerzy AI mogliby zastąpić romanse w prawdziwym życiu. Istotny społeczny niepokój.
Sondaż drugi. Sprzeciw wyborców wobec blokowania stanowych regulacji AI. Stosunek 3 do 1. 3 razy więcej wyborców przeciw moratorium niż za. Obie partie się zgadzają — wyborcy Trumpa i Harris są przeciw.
Sondaż trzeci. Zaniepokojenie AI. Pewne badanie z Pew Research Center z 2025 wykazało, że 50% republikanów i demokratów jest bardziej zaniepokojona niż podekscytowana użyciem AI w codziennym życiu. Obie partie się zgadzają — zaniepokojenie dominuje nad entuzjazmem.
Sondaż czwarty. Sprzeciw wobec preemption (federalnego blokowania stanowych regulacji). Wyborcy Trumpa i Harris są przeciw. Amerykanie chcą wielopoziomowej ochrony.
Sondaż piąty. „The Artificial Politics of Artificial Intelligence”. Konkluzja autorów. „Nasze wyniki obejmują od przypadków, w których społeczeństwo przeważnie sprzeciwia się interesom i argumentom branży AI, do przypadków, w których jest co najmniej ambiwalentne wobec nich. Można to traktować jako dowód przeciwko możliwości akcelacjonizmu AI jako głównego nurtu politycznego w Stanach Zjednoczonych”.
„Akcelacjonizm AI” — termin polityczny opisujący stanowisko, że rozwój sztucznej inteligencji powinien być przyspieszony bez ograniczeń regulacyjnych. 5 kolejnych sondaży IFS pokazuje, że amerykańscy wyborcy odrzucają tę pozycję. Niezależnie od partii. Niezależnie od pokolenia. Niezależnie od regionu.
V. Wewnętrzny konflikt administracji. JD Vance, David Sacks, Susie Wiles
Polityczny konflikt wewnątrz administracji Trumpa zasługuje na uwagę.
Pozycja JD Vance’a, wiceprezydenta. Vance dotychczas opowiadał się za podejściem „nieinterwencyjnym” wobec AI. Mniej regulacji. Mniej rządowej kontroli. Więcej swobody dla amerykańskich firm AI.
Pozycja Davida Sacksa, doradcy Trumpa do spraw AI i kryptowalut. Sacks również opowiadał się za podejściem nieinterwencyjnym. Inwestor venture capital z Doliny Krzemowej, sceptyczny wobec federalnych regulacji.
Pozycja Kevina Hassetta, dyrektora Krajowej Rady Gospodarczej. Hassett zmienia kurs. Wypowiedź z 7.05.2026 — propozycja rozporządzenia wykonawczego inspirowanego mechanizmami FDA.
Spotkanie. Susie Wiles, szefowa sztabu Białego Domu, spotkała się z Dario Amodei z Anthropic w kwietniu 2026. Tematy — Mythos. Anthropic, firma znana z bardziej ostrożnego podejścia do AI niż OpenAI, otrzymał bezpośredni kanał komunikacyjny z najwyższym poziomem administracji.
Obserwacja byłego urzędnika Białego Domu dla „The Hill”. „Flip-flopowanie natury reakcji administracji na technologię sygnalizuje, że nie ma jasnego kierunku ani lidera kierującego agendą. Whiplash odwraca uwagę od pracy, którą wykonujemy, aby zająć się ryzykami AI dziś”.
Stanowisko Białego Domu. Urzędnik Białego Domu w odpowiedzi na pytanie. „Dyskusja o potencjalnych rozporządzeniach wykonawczych jest spekulacją. Nie ma zmiany przekazu — Biały Dom nadal balansuje promowanie innowacji i zapewnianie bezpieczeństwa w naszej polityce AI”.
Pytanie. Jeśli urzędnik publicznie zaprzecza istnieniu rozporządzenia, dlaczego Kevin Hassett mówi o nim w „Fox Business”? Odpowiedź — wewnętrzny spór polityczny.
VI. Polski kontekst. 5 paraleli
Co z amerykańskiego sondażu IFS wynika dla polskiego ekosystemu informacyjnego?
Pierwsza paralela. Polskie Ministerstwo Cyfryzacji. Polska, jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, jest zobowiązana do wdrożenia unijnego AI Act. Pytanie. Czy polski regulator zdąży wdrożyć konkretne mechanizmy oceny AI przed wdrożeniem? Polski rynek AI rozwija się szybciej niż polskie regulacje. Polski regulator powinien obserwować amerykańską trajektorię — od podejścia nieinterwencyjnego do modelu FDA.
Druga paralela. Polskie polityczne podziały. Polskie sondaże dotychczas pokazują podobną jednomyślność jak amerykański sondaż IFS. Polscy wyborcy PiS, KO, Konfederacji, Lewicy — wszyscy systematycznie wyrażają zaniepokojenie rozwojem AI. Dane CBOS z 2025 — 73% Polaków uważa, że AI powinna być regulowana. Polski regulator może wzorować się na amerykańskiej jednomyślności.
Trzecia paralela. Polskie rodziny i dzieci. 87% amerykańskich wyborców popiera ocenianie AI pod kątem wpływu na dobrostan dzieci i rodzin. Polska Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę publikuje konkretne raporty o wpływie AI na polskich nastolatków. Polski regulator powinien wprowadzić wymogi oceny AI pod tym kątem — nie tylko ochrony danych osobowych (RODO), lecz także ochrony zdrowia psychicznego.
Czwarta paralela. Polskie pokolenie cyfrowe. Dane IFS pokazują, że Pokolenie Z (urodzone 1997-2012) popiera obowiązkowe oceny bezpieczeństwa AI w podobnym stopniu jak starsi Amerykanie. Polski regulator nie może argumentować, że młodzi Polacy chcą mniej regulacji. Polskie pokolenie Z wzrastało z AI i wie, jak ona działa. Polscy nastolatkowie znają ryzyka AI lepiej niż polscy politycy.
Piąta paralela. Polskie wybory parlamentarne 2027. Amerykański sondaż pokazuje, że regulacja AI może być tematem łączącym polityczne podziały. Polskie partie polityczne, jeśli mają strategicznie wykorzystać ten temat, powinny obserwować amerykańską jednomyślność. Polskie 82% społeczeństwa może być za polskim odpowiednikiem amerykańskiej polityki, jeśli polski regulator zdąży ją zaproponować.
VII. 3 końcowe obserwacje
Po pierwsze, sondaż IFS z 14.05.2026 jest dla polskiego obserwatora ekosystemu informacyjnego sygnałem, że amerykańska klasa polityczna jest jednomyślna w sprawie regulacji AI. 82% społeczeństwa. 90% wyborców Trumpa. 79% wyborców Harris. 88% za bezpieczeństwem narodowym. 87% za bezpieczeństwem dzieci i rodzin. Wszystkie te liczby tworzą obraz amerykańskiej jednomyślności. Niezależnie od polityki, niezależnie od pokolenia, niezależnie od regionu, Amerykanie chcą, by Biały Dom oceniał AI przed jej wprowadzeniem na rynek. Polska, jeśli ma uniknąć analogicznego konfliktu między klasą polityczną a społeczeństwem, powinna obserwować amerykańską trajektorię.
Po drugie, dla polskiego regulatora sprawa pokazuje, że metryka oceny AI musi obejmować szerszy zakres niż tylko bezpieczeństwo narodowe. Wpływ na dzieci. Wpływ na rodziny. Wpływ na osoby starsze. Wpływ na zdrowie psychiczne. Wpływ na podejmowanie decyzji. Wpływ na prywatność. Wpływ na finanse. Wpływ na demokratyczne instytucje. Wszystkie te kategorie znalazły się w amerykańskim sondażu IFS jako te, w których amerykańscy wyborcy chcą obowiązkowych ocen. Polski regulator powinien wziąć tę listę dosłownie. Polskie Ministerstwo Cyfryzacji, polski Urząd Ochrony Danych Osobowych, polski UOKiK, polska KRRiT — każda z tych instytucji powinna mieć mechanizmy oceny AI.
Po trzecie, dla każdego polskiego dziennikarza i każdego polskiego analityka sprawa Kevina Hassetta jest sygnałem, że nawet najbardziej deregulacyjne administracje zmieniają kurs, gdy społeczeństwo wymaga ochrony. Trump rozpoczął kadencję od cofania regulacji AI Bidena. W maju 2026 Trump rozważa nowe rozporządzenie wykonawcze inspirowane modelem FDA. Konkretny model AI (Anthropic Mythos) skłonił administrację Trumpa do zmiany kursu. W Res Futurze będziemy nadal monitorować, jak polski regulator reaguje na rosnące zaniepokojenie polskiego społeczeństwa rozwojem AI. Amerykańskie 82% społeczeństwa popierające testowanie AI przed wdrożeniem może być dla polskiego czytelnika obcą statystyką. Polskie podobne pomiary mogą jednak za rok lub dwa pokazać podobne wartości. Pytanie tylko, czy polski regulator zdąży przygotować polski system testowania, zanim polski model AI okaże się podobnym ryzykiem jak Anthropic Mythos.
Źródło – Institute for Family Studies (sondaż „By 20 to 1, Americans Want the White House to Safety Test AI”, 14.05.2026, autorzy: Michael Toscano, Ken Burchfiel, Daniel Cochrane), YouGov (firma sondażowa wykonująca pomiar dla IFS), sondaż z 7.05.2026 (próba 1000 dorosłych Amerykanów), Michael Toscano (Senior Fellow, dyrektor Family First Technology Initiative w IFS), Ken Burchfiel (Research Fellow w IFS), Daniel Cochrane (Senior Fellow Family First Technology Initiative w IFS), Kevin Hassett (dyrektor Krajowej Rady Gospodarczej, National Economic Council, administracja Trumpa, wypowiedź dla Fox Business z 7.05.2026), Donald Trump (prezydent USA, 47. kadencja, retoryka dominacji technologicznej AI), JD Vance (wiceprezydent USA, zwolennik podejścia nieinterwencyjnego do AI), David Sacks (doradca Trumpa do spraw AI i kryptowalut, inwestor venture capital), Susie Wiles (szefowa sztabu Białego Domu, spotkanie z Dario Amodei w kwietniu 2026), Howard Lutnick (sekretarz handlu USA, wyznaczył CAISI jako podstawowy punkt kontaktowy branży AI w rządzie), Dario Amodei (dyrektor generalny Anthropic), Center for AI Standards and Innovation (CAISI, jednostka NIST w Departamencie Handlu USA, dawniej AI Safety Institute Bidena, około 30 osób, 30 mln USD finansowania od 2024), National Institute of Standards and Technology (NIST), America First Policy Institute (ośrodek analityczny powiązany z Trumpem, krytykował niedofinansowanie CAISI), Food and Drug Administration (FDA, model regulacji analogiczny do propozycji Hassetta), Anthropic (firma deweloper modelu Claude i Mythos), Mythos (model AI Anthropic wykrywający luki w sieciach komputerowych, tymczasowo wstrzymany, przyczyna zmiany kursu administracji Trumpa), Google DeepMind (uczestnik testów CAISI), Microsoft (uczestnik testów CAISI), xAI (uczestnik testów CAISI, firma Elona Muska), OpenAI (wcześniejszy uczestnik testów NIST), Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA), „New York Times” (artykuł z 4.05.2026 o potencjalnym rozporządzeniu Trumpa), „Fox Business” (wywiad Hassetta z 7.05.2026), „Politico” (relacja o systemie zatwierdzania), „The Hill” (analiza wewnętrznej dyskusji administracji), CNBC (wywiad Trumpa o Anthropic), Pew Research Center (sondaż 2025 o zaniepokojeniu Amerykanów AI), Pokolenie Baby Boomers (1946-1964), Pokolenie X (1965-1980), Millenialsi (1981-1996), Pokolenie Z (1997-2012), Pokolenie Cichych (1928-1945), Joe Biden (były prezydent USA, wcześniejsza polityka regulacji AI), administracja Bidena (wcześniejszy AI Safety Institute), AI Action Plan (plan administracji Trumpa), preemption (federalna polityka blokowania stanowych regulacji), 10-letnie moratorium (federalna polityka odrzucana przez wyborców 3 do 1), polskie Ministerstwo Cyfryzacji, polski Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO), polski UOKiK, polska KRRiT, polski CBOS (sondaże publiczne), Polska Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, polski Sejm, polskie wybory parlamentarne 2027, polskie partie polityczne (PiS, KO, Konfederacja, Lewica), unijny AI Act, Regulation 2024/900 Unii Europejskiej o przejrzystości reklam politycznych, RODO (polskie wdrożenie GDPR), CAISI/AI Safety Institute (poprzednia nazwa centrum), 20 do 1 (stosunek poparcia do sprzeciwu w amerykańskim sondażu), 82% (poparcie dla testowania AI przez Biały Dom), 88% (poparcie dla testowania pod kątem bezpieczeństwa narodowego), 87% (poparcie dla testowania pod kątem dzieci i rodzin), 90% (poparcie wyborców Trumpa), 79% (poparcie wyborców Harris)Res Futura | resfutura.pl